Nieuws
‘Wie wordt er Kampioen in 2013?’
Ajax
Feyenoord
PSV
Vitesse

Bosman arrest


 

Het Bosman arrest

 

Zeer regelmatig wordt de vraag gesteld wat exact het Bosman arrest inhoudt. Om iedereen duidelijk en helder uit te kunnen leggen wat het Bosman arrest betekent voor de huidige voetballerij zijn we naar Belgie getogen. Herman Simissen geeft uitleg.

 

Op 15 december 1995 oordeelde het Europese Hof in Luxemburg, na advies van advocaat-generaal Otto Lenz, dat het Europese transfersysteem illegaal is en dat de beperking op het aantal (Europese) buitenlanders dat een club mag opstellen, de zgn. '3+2'-regel, strijdig is met de Europese wetgeving. Met deze uitspraak viel het doek over een vijf jaar aanslepende zaak, aanvankelijk aangespannen tegen F.C. Luik en de Belgische Voetbalbond door de bescheiden Belgische voetballer Jean-Marc Bosman. De toen 26-jarige Bosman mocht, aan het eind van zijn contract bij F.C. Luik, niet naar een andere club overstappen. Hij werd gedwongen bij Luik verder te spelen voor het minimumloon, zowat één derde van wat hij vroeger verdiende en wat hij, volgens ingewijden, ook waard was. Gesteund door de Belgische Voetbalbond, misbruikte de Luikse club haar machtspositie. Ze profiteerde van het Belgische 'most victorian transfersystem in the world' (naar de woorden van een boze Britse UEFA-raadsman). Het verdict van het Hof was strenger dan Lenz en de advocaten van Bosman, die hadden gepleit voor een overgangsperiode om de clubs de kans te geven zich aan de nieuwe regelgeving aan te passen. Het boze Hof eiste echter de onmiddellijke afschaffing van het transfersysteem, naar verluidt omdat er in de periode tussen het advies van de advocaat-generaal en het arrest, op de meest schaamteloze wijze politiek lobbywerk werd verricht om het tij vooralsnog te keren. Men kon verwachten dat die manoeuvres tijdens de overgangsperiode nog zouden toenemen.

Het hoeft echter geen betoog dat heel wat clubs hierdoor in ernstige moeilijkheden dreigden te raken. Clubs zonder enig vast kapitaal (het stadion en de gronden zijn immers vaak eigendom van de stad of de gemeente) hadden grote leningen lopen bij de banken, met als enige bankgarantie de waarde van hun spelers op de transfermarkt. De spelers stonden in de boekhouding opgetekend als 'activa', als bezittingen van de club. Hun transferwaarde werd van de ene dag op de andere herleid tot bijna nul. Andere clubs die de storm ook niet hadden zien aankomen, kochten op de transfermarkt net vóór het arrest dure spelers aan, met een contract van twee of drie jaar, en zagen die zonder enige vergoeding naar het buitenland vertrekken aan het eind van hun contract. Niettemin zijn dat maar kortetermijnproblemen, waarvan de gevolgen na enkele jaren uitsterven. De vraag is of het Bosman-arrest ook blijvende schade toebrengt aan de betaalde sport in Europa. Met de Amerikaanse sporteconomen, die kunnen terugblikken op meer dan twintig jaar ervaring met hun vrije spelersmarkt, denk ik dat de afschaffing van het transfersysteem voor de sport een goede zaak is.

 

Wetenschappelijk onderzoek heeft reeds ten overvloede aangetoond dat er geen verband kan worden gelegd tussen de beperking van de spelersmobiliteit en een evenwichtige organisatie van de sportcompetitie. Ook de empirische verificatie van deze theoretisch afgeleide stelling is zonder meer overweldigend1. De overtuiging dat men via een transfersysteem een gelijkmatige verdeling van het spelerstalent over de clubs kon bereiken, of al was het maar kon bevorderen, is een illusie gebleken.

 

De verwachte en economisch perfect voorspelbare explosie van de spelerswedden, die de VS heeft gekend na de afschaffing van hun reservation system, zal zich in Europa niet herhalen. In de VS zijn de sportclubs immers commerciëler ingestelde organisaties, met een duidelijk winstoogmerk. De machtspositie over de spelers, die het transfersysteem aan de eigenaars van de clubs verleende, maakte het hun mogelijk de spelers uit te buiten, d.w.z. een wedde te betalen die niet overeenstemde met hun productiviteit, noch met hun bijdrage tot de clubontvangsten. Dat is echter niet het geval bij de Belgische clubs, die veeleer non-profitorganisaties zijn en die hun inkomsten bijna integraal besteden aan de aankoop en betaling van spelerstalent. De afschaffing van het transfersysteem hoeft dus geen enkel effect te hebben op het gemiddelde niveau van de spelerslonen in België. Als de lonen na het Bosman-arrest toch naar omhoog zijn gegaan, dan is dat te wijten aan andere factoren, zoals de extra middelen die hogere tv-rechten en merchandising voor de sport hebben opgeleverd, of het verdwijnen van de '3+2'-regel - daar kom ik zo meteen op terug B, waardoor de internationale vraag naar Belgisch spelerstalent groter is geworden. De voornaamste oorzaak van de recent vastgestelde verhoging van de lonen van professionele voetballers in België is m.i. veeleer te zoeken in het weinig professionele management van de clubs: kortzichtige clubbestuurders denken dat ze de spelers hogere lonen mogen aanbieden, omdat het nu niet langer nodig is geld klaar te houden voor transfers. Zij vergeten daarbij dat ze later ook geen transfersom zullen ontvangen als de spelers na afloop van hun contract vertrekken. Het geld dat op die manier uit de clubkassen verdwijnt, komt terecht in de handen van de spelers. Daardoor geraken de clubs na enkele jaren in financiële moeilijkheden.

Het valt nauwelijks te ontkennen dat het verdwijnen van het transfersysteem een financiële klap is geweest voor de kleinere clubs. Het transfersysteem functioneerde immers min of meer als een herverdelingssysteem. De kleinere clubs bleken 'netto-verkopers' van spelerstalent te zijn op de transfermarkt: zij verkochten meer spelerstalent (vooral jonge talentrijke spelers) dan zij aankochten. Er bestaan evenwel alternatieve en legale reguleringsmechanismen, zoals het systeem van revenue sharing, dat de ontvangsten van de clubs via een door de bond bepaalde verdeelsleutel herverdeelt onder de grote en de kleine clubs. Dergelijke systemen bestaan al lang in de American Football en Baseball Leagues. In een aantal Europese landen worden de tv-rechten verdeeld onder de clubs. Ook de European Champions League kent een systeem van herverdeling van sponsorgelden en tv-rechten. Economisch onderzoek heeft aangetoond dat revenue sharing wel een positief effect heeft op de verdeling van spelerstalent onder de clubs.

 



 

Print dit nieuws
Geplaatst op zondag 08 januari 2006
Onder: Artikelen

  Terug    Print

 

Serviced by eeZZy EeZZy Website vs. 5.9.1  ©2002-2017 FRIZZBEE Web Services